Do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców zgłaszają się przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wobec których ZUS wielokrotnie przeprowadza kontrolę prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jednego ze wspólników spółki.
Przedsiębiorcy zauważają, że kontrole te dopiero za drugim, trzecim razem dostrzegają nieprawidłowości w zgłoszeniach do ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę wspólników spółki. Na podstawie stwierdzonych nieprawidłowości ZUS wydaje decyzje o stwierdzeniu niepodlegania ubezpieczeniom społecznym wspólnika spółki z tytułu umowy o pracę zawartej ze spółką. ZUS w wydanych decyzjach zarzuca, że – pomimo iż praca była faktycznie wykonywana- to nie odbywała się w warunkach tzw. podporządkowania.
Co robić jeżeli ZUS wyłącza z ubezpieczeń społecznych osoby zatrudnione w spółce z o.o., które mają udziały w tej Spółce i faktycznie świadczyły pracę?
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może:
- Wnieść sprzeciw od ponownej kontroli
- Złożyć odwołanie od decyzji wyłączającej z ubezpieczeń społecznych
- Złożyć do ZUS-u wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie podlegania wspólnika do ubezpieczeń z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej (np. kontraktu menadżerskiego, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług)
- Złożyć do ZUS-u wniosek o stwierdzenie zadłużenia/nadpłaty składek wpłaconych z tytułu zatrudnienia wspólnika w spółce,
- Złożyć wniosek o podjęcie interwencji przez Rzecznika MŚP
- Jeżeli ZUS ponownie przeprowadza u przedsiębiorcy kontrolę, która dotyczy materii objętej poprzednią kontrolą, przedsiębiorca ma prawo wniesienia sprzeciwu w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli.
Jeżeli kontrola organu rentowego rzeczywiście ponownie dotyczy prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę jednego ze wspólników Spółki za ten sam okres, ZUS powinien wydać postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych.
- Od decyzji Zakładu zarówno Spółka, jak i pracownik może odwołać się do sądu w terminie miesiąca od dnia odebrania tejże decyzji. Głównym zadaniem w sądzie będzie wykazanie, że pomiędzy stronami umowy o pracę występowało tzw. podporządkowanie.
- Ponieważ sądy bardzo restrykcyjnie interpretują podporządkowanie pracownicze, a wyłączenie z ubezpieczeń z tytułu umowy o pracę oznacza brak okresów składkowych niezbędnych do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych, Rzecznik wskazuje, że przysługującym przedsiębiorcy prawem i środkiem działania jest złożenie , wniosku o wydanie decyzji o podleganiu wspólnika ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej (np. kontraktu menadżerskiego, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług).
Brak podporządkowania pomiędzy spółką a jej wspólnikiem nie wyklucza możliwości objęcia ubezpieczeniami społecznymi z tytułu umowy cywilnoprawnej.
Jednocześnie Rzecznik informuje, że:
- przedmiot zlecenia tożsamy z przedmiotem ewentualnie prowadzonej przez pracownika jednoosobowej działalności gospodarczej nie stanowi odrębnego tytułu do ubezpieczenia społecznego.
- kontrakt menadżerski, gdy pracownik prowadzi działalność gospodarczą, może stanowić odrębny tytuł do objęcia ubezpieczeniem, z tym zastrzeżeniem, że winien obejmować czynności o charakterze zarządczym.
- jeżeli ubezpieczony-pracownik-wspólnik jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, wykonuje kontrakt menadżerki albo umowę zlecenia, znaczenie przy ustalaniu, z którego tytułu powinny być odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne będzie mieć wysokość podstaw wymiaru składek.
Okresy podlegania z tytułu wykonywania kontraktu menadżerskiego lub umowy o świadczenie usług będą wpływać na prawo do świadczeń emerytalno-rentowych, nawet jeżeli ubezpieczony-wspólnik zostanie prawomocnie wyłączony z ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę wykonywanej na rzecz Sp. z o.o.
- Wniosek o stwierdzenie zadłużenia/nadpłaty składek wpłaconych z tytułu zatrudnienia wspólnika w spółce, ma na celu otworzenie drogi do konstytucyjnej weryfikacji aktualnych zapisów ustawowych.
- Wniosek do Rzecznika MŚP należy złożyć niezwłocznie. Rzecznik MŚP może brać udział w postępowaniu sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych na zasadach przysługujących prokuratorowi, tylko jeżeli:
- brał udział w administracyjnym postępowaniu poprzedzającym postępowanie sądowe;
- dysponuje pisemną zgodą przedsiębiorcy na udział w tym postępowaniu.
