W latach 2020 – 2022 do Rzecznika zwracali się przedsiębiorcy, wobec których Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF), po otrzymaniu wniosków od Wojewódzkich Inspektorów Farmaceutycznych (WIF) nałożył administracyjne kary pieniężne na podstawie art. 127b ust. 1a i 1b ustawy Prawo farmaceutyczne. Decyzje były skutkiem postępowania zmierzającego do wyjaśnienia, czy prowadzący apteki ogólnodostępne przedsiębiorcy przestrzegają tzw. progów koncentracji. Organy, w trybie art. 37at ust. 8 ustawy Prawo farmaceutyczne, wzywały przedsiębiorców do przekazania dokumentacji związanej z prowadzoną działalnością: umów franczyzowych dotyczących prowadzenia aptek ogólnodostępnych oraz umów spółki. Przedsiębiorcy nie dostarczyli dokumentów na żądanie WIF-ów, co doprowadziło do wydania przez GIF decyzji w sprawie nałożenia na nich kar administracyjnych w wysokości od 10 tys. do 15 tys. złotych.
Przedsiębiorcy zwrócili się do Rzecznika MŚP, który wstąpił do postępowań wszczętych ich wnioskami o ponowne rozpoznanie sprawy przez GIF. W swoich pismach Rzecznik wskazywał m.in., że cel wprowadzenia ust. 1a i 1b art. 127b ustawy Prawo farmaceutyczne oraz pozostającego z nim w związku art. 37at ust. 8 ustawy Prawo farmaceutyczne jest ściśle powiązany z monitorowaniem drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych oraz określeniem odpowiedzialności za naruszenie obowiązków związanych z tym przewozem. Rzecznik podkreślał, że zasadniczym celem regulacji jest kontrola przewozu produktów leczniczych, zapewnienie ich legalnego wywozu lub zbytu.
GIF utrzymał w mocy decyzje o nałożeniu kar, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) oddalił skargi przedsiębiorców oraz Rzecznika na decyzje GIF. Od wyroków WSA skargi kasacyjne składali przedsiębiorcy oraz Rzecznik. Natomiast w sprawach, w których przedsiębiorcy zwrócili się o interwencję Rzecznika już po wniesieniu skargi kasacyjnej, Rzecznik zawiadomił NSA o wstąpieniu do postępowań wszczętych skargą kasacyjną przedsiębiorcy.
Na przełomie roku 2025 i 2026 sprawy rozstrzygał Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), który uwzględnił skargi kasacyjne przedsiębiorców oraz Rzecznika. W konsekwencji NSA uchylił wyroki WSA, zaskarżone decyzje wydane przez GIF w drugiej instancji oraz je decyzje pierwszoinstancyjne, a następnie umorzył postępowania administracyjne w tych sprawach.
NSA ocenił, że stanowisko WSA jest nieuprawnione, a organy błędnie zinterpretowały i niewłaściwie zastosowały art. 37at ust. 8 ustawy Prawo farmaceutyczne. Według NSA nie było podstaw do nałożenia administracyjnych kar pieniężnych na przedsiębiorców.
Wyroki NSA m.in. w sprawach: I FSK 1490/25, I FSK 991/25, I FSK 1110/25.