Skutki wprowadzenia w życie, przygotowanej przez Ministerstwo Zdrowia, nowelizacji ustawy o Rzeczniku Praw Pacjenta dla mikro, małych i średnich przedsiębiorców to przedmiot wystąpienia Minister Agnieszki Majewskiej, skierowanego do Wiceministra zdrowia Jerzego Szafranowicza.
Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy jego głównym celem jest podniesienie poziomu przestrzegania praw pacjentów oraz zapobieganie działaniom szkodliwym dla zdrowia i życia ludzkiego. Doceniając wielką wagę tych celów, Rzecznik MŚP zauważa jednak, że nowe przepisy powinny być zgodne z konstytucyjnymi zasadami dotyczącymi prowadzenia działalności gospodarczej oraz z przepisami Prawa przedsiębiorców, w szczególności z zasadą, że przedsiębiorca może podejmować wszelkie działania, które nie są zakazane przepisami prawa. Dotyczy to również działalności regulowanej, jaką jest działalność lecznicza. Jak pisze Agnieszka Majewska, „przedsiębiorca nie powinien mieć trudności z ustaleniem, czy prowadzona przez niego działalność jest zgodna z prawem”.
Kierując się zarysowanymi wyżej regułami, Minister Majewska zauważa na przykład brak wskazania minimalnego terminu, w którym podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych mają przekazywać wyjaśnienia i udzielać dostępu do dokumentacji żądanej przez Rzecznika Praw Pacjenta. Celowe zatem jest doprecyzowanie, że termin ten nie powinien być krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia wezwania (lub w uzasadnionych i powiązanych dodatkowymi warunkami niż 14 dni).
Wątpliwości Agnieszki Majewskiej budzą także rozwiązania, zgodnie z którym Rzecznik Praw Pacjenta może nakazać publikację wydanej przez ten organ decyzji na koszt przedsiębiorcy, w formie i miejscu określonym przez organ. Jak stwierdza Rzecznik MŚP, jest to dodatkowa, nieuzasadniona sankcja wobec podmiotów świadczących usługi lecznicze. Co więcej, projektowane przepisy przewidują możliwość nakazania publikacji decyzji nieprawomocnej, co jest głęboką ingerencją w prawa i obowiązki przedsiębiorcy.
Dalsze wątpliwości dotyczą przyznania Rzecznikowi Praw Pacjenta uprawnienia do wydania decyzji zobowiązujący dany podmiot do zaniechania określonych zachowań jeszcze przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Powoduje to zastrzeżenia z punktu widzenia poszanowania zasady proporcjonalności. Minister Majewska postuluje zawężenie zakresu stosowania tego rozwiązania do spraw dotyczących zagrożenia zdrowia lub życia pacjentów. Konieczne jest przy tym wprowadzenie uregulowań zapewniającym przedsiębiorcom ochronę przed potencjalnymi błędami lub nadużyciami w toku prowadzonego postępowania, jak również kompensację strat wywołanych rozstrzygnięciami, które zostały następnie zmienione lub uchylone. Jak wskazuje Rzecznik MŚP, odpowiednim uregulowaniem o charakterze gwarancyjnym może być np. wprowadzenie nieprzekraczalnych ram czasowych obowiązywania decyzji, które nakazują zaniechanie określonych zachowań.
Trzeba jednak zaznaczyć, iż zgłoszone stanowisko nie powinno być odczytywane jako ocena prawidłowości stosowania określonych praktyk o charakterze zdrowotnym czy okołozdrowotnym, gdyż ustalenie warunków dopuszczalności stosowania takich praktyk należy do kompetencji ustawodawcy. Kluczowe jest jednak zapewnienie, aby przepisy prawa określały w sposób jednoznaczny, jakie działania są dozwolone, a które zakazane, oraz wskazywać konsekwencje naruszenia takich zakazów przez przedsiębiorcę.
Pełna treść wystąpienia Minister Agnieszki Majewskiej dostępna tutaj.
