30.07.2021

5 proc. stawka VAT dla dostaw towarów na wynos przez restauracje i fast foody – wyrok NSA w sprawach z udziałem Rzecznika MŚP

W sprawach toczących się przy udziale Rzecznika MŚP, Naczelny Sąd Administracyjny  w wyrokach w sprawach połączonych I FSK 1290/18, I FSK 1678/18, I FSK 1461/18, I FSK 1749/18, I FSK 1516/18, I FSK 1649/18 wskazał, że dla dostaw towarów na wynos zastosowanie znajduje stawka 5% VAT.

W uzasadnieniu ustnym ww. wyroków NSA wskazał, że polskie przepisy w zakresie opodatkowania dostaw towarów na wynos oraz usług restauracyjnych naruszały zasadę neutralności podatku VAT. Sąd wskazał także na naruszenie przez organy zasady zaufania.

Rzecznik MŚP wstąpił do postępowania przed NSA dotyczącego ustalenia, czy działalność podatnika polegająca na sprzedaży na różne sposoby dań i posiłków gotowych do spożycia należy do kategorii „usług restauracyjnych i cateringowych”, do których można stosować obniżoną stawkę VAT. Chodziło głownie o problem stosowania przez przedsiębiorców z branży gastronomicznej 5% stawki podatku od towarów i usług dla dostaw produktów realizowanych w systemie sprzedaży „drive in” i „walk through”, „food court”, oraz „wewnątrz punktów sprzedaży”.

NSA w wyroku wskazał, że dla dostaw wewnątrz restauracji i food court realizowanych  na wynos oraz dla dostaw „drive in” i „walk through”, zastosowanie znajduje stawka 5%. Zdaniem NSA przepisy wskazujące na zastosowanie stawki 8% na której stosowanie wskazywały organy podatkowe naruszały zasadę neutralności VAT. Zdaniem Sądu dla ustalenia stawki nie ma znaczenia klasyfikacja statystyczna ani sposób zapakowania towaru. Decydujące jest to jaką decyzje podejmuje klient. Jeżeli towary są dostarczanie na wynos, zastosowanie powinna znaleźć stawka 5%.

Sąd jednocześnie wskazał, że praktyka organów podatkowych przed czerwcem 2016 roku wskazywała na istnienie utrwalonej linii interpretacyjnej w świetle której organy podatkowe jednolicie wskazywały na zastosowanie stawki 5%. Zdaniem NSA linia ta uległa zmianie dopiero po wydaniu interpretacji ogólnej. Sąd podkreślił, że (podatnika) przedsiębiorcy nie mogą obciążać błędy organu podatkowego. Sąd zgodził się z argumentacją Rzecznika w świetle której interpretacje indywidualne wydane dla franczyzodawcy były podstawą kształtowania rozliczeń franczyzobiorców, a tym samym w świetle zasady zaufania chroniły także franczyzobiorców. Zasada zaufania (art. 121 § 1 OP)  nakazuje w takim przypadku przyznać walor ochronny działaniu przedsiębiorcy, które podejmował decyzje w zaufaniu do organów, a tym samym nieprawidłowe były późniejsze decyzje organów kwestionujące stosowanie stawki 5% VAT, w okresie do momentu wydania przez Ministerstwo Finansów interpretacji ogólnej.

– Przedmiotowy wyrok kończy wieloletni spór z organami podatkowymi odnośnie stosowania przez przedsiębiorców z branży gastronomicznej 5% stawki podatku od towarów i usług dla dostaw produktów realizowanych w systemie sprzedaży „drive in” i „walk through”, „food court”, oraz „wewnątrz punktów sprzedaży”. Istotnej uwagi wymaga, podkreślenie przez NSA waloru ochronnego wynikającego z utrwalonej linii interpretacyjnej. Zasada zaufania o której mowa w art. 121 § 1 OP i art. 12 prawa przedsiębiorców – wskazuje w sposób jednoznaczny, że przedsiębiorca nie może ponosić konsekwencji błędów organów podatkowych  – komentuje Jacek Cieplak, Zastępca Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.